Johan. Itten



Johannes Itten

Johannes Itten was een Zwitserse kunstschilder, ontwerper en docent. Hij is vooral bekend geworden vanwege zijn theoretisch werk in verband met het Bauhaus en zijn kleurenleer.

De kleurencirkel van Itten is gebaseerd op verfprimairen en bevat twaalf kleuren.
De primaire kleuren noemt hij: rood, geel en blauw.
De secundaire kleuren, die ontstaan uit menging van twee primaire kleuren zijn oranje, groen en violet.
De tertiaire kleuren ontstaan uit menging van een primaire en een secundaire kleur zijn geeloranje, roodoranje, roodviolet, blauwviolet, blauwgroen en geelgroen.
In latere jaren werd echter duidelijk dat de primaire kleuren van Itten niet de werkelijke primaire kleuren zijn, maar deze slechts benaderen. Rood is bijvoorbeeld geen echte primaire kleur, wel het roze, paarsachtige Quinacridone. Deze fout heeft tot gevolg dat met de primaire kleuren van Itten geen goed paars gemengd kan worden.
Niettemin zijn de subjectieve kleurervaringen die Itten in zijn boek presenteert (bijvoorbeeld de zeven kleurcontrasten) nog steeds erkend als een zinvolle beschrijving voor studenten.
Eén van de zeven kleurcontrasten die nog steeds veelvuldig gebruikt wordt is het complementair contrast.

Warm - koud contrast
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
licht - donker contrast
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Kleurcontrast
                 Complementaire kleuren
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Simultaan contrast
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Kwaliteitscontrast
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Door de kleurencirkel kun je de kleuren in een vastgestelde volgorde aanbrengen waardoor meteen de contrast- of complementaire kleuren zijn te bepalen. De primaire en de contrastkleur liggen dan tegenover elkaar in de cirkel.
  • Bij rood is de contrastkleur groen
  • Bij groen is de contrastkleur rood
  • Bij blauw is de contrastkleur oranje
  • Bij oranje is de contrastkleur blauw
  • Bij geel is de contrastkleur paars
  • Bij paars is de contrastkleur geel

Frans Gerritsen

De kleurencirkel van Gerritsen is gebaseerd op lichtprimairen en bevat zes kleuren.
De primaire kleuren zijn: rood, blauw en groen (het blauw wordt ook wel violet genoemd).
De secundaire kleuren, die ontstaan uit menging van twee primaire kleuren, zijn magentarood, cyaanblauw en citroengeel.
De tertiaire kleuren ontstaan uit menging van een primaire en een secundaire kleur.
De door Gerritsen genoemde kleuren geven optimale mogelijkheden de kleurenleer te verklaren en komen tot maximale resultaten bij het mengen van kleuren.
Meer in deze categorie: « Kleur Kleurencirkel »